Beş yüz yıllık bir gelenek.

N° 03 · HikâyeHasan Efendi'den Şennur Ülker'e — Eyüp Sultan'ın oyuncak ustalığı.

Fig. 03 · PortreŞennur Ülker, atölyede

1565 — bugün

Bir oyuncak dükkânı ve atölyesi.

Geleneksel Eyüp Oyuncakçısı, İstanbul'un en gözde semtlerinden Eyüp Sultan'da 500 yıl önce ortaya çıkan ahşap oyuncak geleneğinin devamı olarak Geleneksel Eyüp Oyuncakları üreten, bu oyuncakları yeni nesillere tanıtan ve geleneğin sürmesi için çalışan bir oyuncak dükkânı ve atölyesidir.

1635'te Evliya Çelebi'nin dünyaca ünlü Seyahatnâme'sine konu olan 100 oyuncak dükkânından biri gibi harıl harıl çalışıyor; ülkemizin, milletimizin, tarihimizin önemli değerlerinden biri olan Eyüp Oyuncakları'nı yaşatmak için uğraşıyoruz.

Dünyanın ahşap oyuncaktan, sağlıklı oyuncaktan ve geri dönüşümden bahsettiği bugünleri sanki 500 yıl önceden bilerek, her bir oyuncağı sağlıklı malzemelerden, geri dönüşebilir biçimde ve doğaya zarar vermeden yapan Eyüp Oyuncak Ustalarımızın izini takip ediyoruz.

1565Eyüp Sultan'da yaşayan Hasan Efendi, torunlarına oyuncak at arabası yapmak için çıktığı yolda 30'dan fazla oyuncak tasarlar ve birçok ustaya öğretir — Eyüp Oyuncakçılığı doğarİlk usta

1635Evliya Çelebi, Seyahatnâme'sinde Eyüp'te oyuncak üreten 100 dükkân ve 105 ustayı kaydederSeyahatnâme

1955Babası Kadri Şengöz'den devraldığı dükkânı 31 yıl sürdüren son usta Halit Şengöz, plastik ve teneke oyuncaklarla rekabet edemeyerek üretimi bırakır; 455 yıllık gelenek nihayete ererSon usta

2005Tarih Vakfı, Eyüp Belediyesi ve İşkur'un AB fonlu ortak projesiyle Eyüplü kadınlara eğitim verilir; yeni Eyüp Oyuncak Ustaları yetiştirilirYeniden doğuş

20172005'te eğitim alan ustalardan Şennur Ülker, geleneği sürdürmek için Geleneksel Eyüp Oyuncakçısı'nı kurarKuruluş

2019Şennur Ülker, Kültür Bakanlığı Ahşap Oyuncak Ustası unvanını kazanırTescil

Atölyenin duruşu

Oyuncaklarımızda MDF gibi ahşap olmayan ve çocuklar için zararlı maddeler kullanılmaz.

— Geleneksel Eyüp Oyuncakçısı · Atölye ilkesi

Tescilli markalar

Türk Patent · 7 marka

Geleneksel Eyüp OyuncakçısıTPE 2018

Eyüp Oyuncakları MüzesiTPE 2019

Osmanlı OyuncaklarıTPE 2019

EyuptoysTPE 2018

Ayrıca tescilli: Tarihi Eyüp Oyuncakları (2012) · Tarihi İstanbul Oyuncakları (2019) · Osmanlı Oyuncakçısı (2018)

Haliç'in artıklarından doğan oyuncaklar

Geleneksel Eyüp oyuncaklarının malzemesi, o dönem ticaretin kalbi olan Haliç çevresinden gelirdi: Tahtakale'nin tahta atıkları, sobacıların tenekeleri, Sütlüce Mezbahası'nın derileri, Kağıthane ve Alibeyköy derelerinin biriktirdiği kil. Toprak boya ve sarı yaldızla, çocuklara hitap eden kırmızı, mavi, yeşil ve beyazla bezenirdi.

İstanbul Ansiklopedisi'nin yazarı Reşat Ekrem Koçu bu geleneği şöyle anlatır: "Yüz yıllar boyunca İstanbul'da çocuk oyuncakları, el ile işleyen sanatkârlar tarafından adeta bir iş ocağı halinde Eyüp'te yapılmıştır ve Türkiye'nin her tarafına Eyüp oyuncağı adı ile yayılmıştır."

Bugün, aynı felsefeyle

Teknoloji gelişse de, oyuncak üretimi fabrikasyon bir hâl almış olsa da, biz oyuncak üretim geleneğimizi azami oranda korumaya, aynı felsefe ve kültürel değerlerle oyuncaklarımızı üretmeye ve bu oyuncakları çocuklarla buluşturmaya devam ediyoruz. Bize destek veren tüm çocuklara, velilere ve en önemlisi değerli Eyüp Oyuncak Ustalarımıza teşekkür ederiz.