Eyüp Oyuncakçılığının Tarihi
Hasan Efendi'nin torunlarına yaptığı at arabasından son usta Halit Şengöz'e, oradan bugünün atölyesine — Eyüp Oyuncakçılığının bilinen kilometre taşları.
1565 — Hasan Efendi
Eyüp Sultan’da ikamet eden Hasan Efendi, 1500’lü yıllarda torunlarına oyuncak at arabası yapmak için çıktığı yolda 30’dan fazla oyuncak tasarladı ve kendisinden sonra Eyüp Sultan’da birçok ustaya oyuncak yapmayı öğreterek Eyüp Oyuncakçılığının doğmasını sağladı.
1635 — Evliya Çelebi’nin kaydı
Ünlü seyyah Evliya Çelebi, Eyüp semtinden de bahseden Seyahatnâme’sinde Eyüp’te oyuncak üreten 100 dükkân olduğunu, 105 usta ile bir esnaf kolu oluşturduklarını yazar. Bugün hâlâ Eyüp Sultan semtinde yer alan Oyuncakçılar Çarşısı, oyuncak satmasa da ismiyle günümüze kadar gelmiştir.
1955 — Son usta
Son Eyüp Oyuncakçısı Halit Şengöz, 1924’te Eyüp Oyuncakçısı olan babası Kadri Şengöz’den devraldığı dükkânda 31 yıl Eyüp Oyuncakları üretmeye devam etti. O yıllarda yaygınlaşan plastik ve teneke oyuncaklarla rekabet edemeyen Şengöz, 1955’te üretimi bıraktı. Son ustanın bırakmasıyla 1500’lü yıllardan 1955’e uzanan 455 yıllık gelenek nihayete erdi.
2005 — Yeniden doğuş
Tarih Vakfı, Eyüp Belediyesi ve İşkur arasında yapılan ortak bir protokolle, AB fonları kullanılarak Eyüp Oyuncakları’nın yeniden üretilmesi amacıyla bir proje başlatıldı. Bu projeyle Eyüplü kadınlara Eyüp Oyuncakçılığı eğitimi verilerek yeni Eyüp Oyuncak Ustaları yetiştirildi.
2017 — Geleneksel Eyüp Oyuncakçısı
2005’te bu eğitimi alan ustalardan Şennur Ülker, geleneği devam ettirmek ve Eyüp Oyuncakları’nı yaşatmak amacıyla Geleneksel Eyüp Oyuncakçısı’nı kurdu. Atölye ve sergi faaliyetleriyle Eyüp Oyuncakları’nın tanıtımını Türkiye’de ve yurt dışında sürdürüyor; Şennur Ülker 2019’da Kültür Bakanlığı Ahşap Oyuncak Ustası unvanını kazandı.
