Eyüp Oyuncakları ve Eyüp Oyuncakçılığı
Haliç'in imalathane artıklarından doğan bir esnaf kolu: Eyüp oyuncaklarının malzemesi, bezemesi ve çeşitleri.
Evliya Çelebi, Seyahatnâme’sinde 1635 yılında Eyüp tarihî çarşısında 100 dükkânda 105 oyuncak ustasının oyuncak yapıp sattığını yazar. O dönem ticaretin kalbi konumunda olan Haliç çevresindeki imalathanelerden artan malzemelerin değerlendirilmesiyle yapılan oyuncaklar, bölgeye gelen ziyaretçiler ve Eyüp Sultan Camii çevresinde düzenlenen sünnet merasimleri için Eyüp’e gelen çocuklar tarafından satın alınırdı.
Malzeme: Haliç’in artıkları
Geleneksel Eyüp oyuncaklarının temel malzemelerini Tahtakale’nin tahta atıkları, sobacıların atık tenekeleri, Sütlüce Mezbahası’ndan çıkan deriler ile Kağıthane ve Alibeyköy derelerinin biriktirdiği kil oluştururdu.
Bezemede toprak boya ve sarı yaldız kullanılır; çocuklara hitap edecek dikkat çekici renkler (kırmızı, mavi, yeşil, beyaz) tercih edilirdi. Stilize, fazla karmaşık olmayan yumuşak dalgalı şeritler, benek bezemeler ve ışınsal çizgilerle yüzeyler hareketlendirilirdi.
Çeşitler
Eyüp oyuncakçıları ahşap topaçlar, kaynana zırıltıları, kursak düdükleri, darbuka ve davullar, fırıldaklar, hacıyatmazlar, ahşap arabalar, saltanat kayığı ve sandallar, beşikler, tahta kılıçlar ve tefler gibi oyuncaklar üretirdi.
Bugün bu oyuncakların bir kısmını üreten Geleneksel Eyüp Oyuncakçısı, kaybolmaya yüz tutan diğer Eyüp Oyuncakları’nın da yeniden yaşatılması için çalışmalarını sürdürmektedir.
