Seyyar Eyüp Oyuncakçıları
Sırtında küfesiyle mahalle mahalle dolaşan seyyar oyuncakçılar, Eyüp oyuncaklarını İstanbul'un her köşesine taşırdı.
Eski İstanbul mahalleleri, bütün hususiyetleriyle neşeyi ve ıstırabı beraberce paylaşan içtimai bir toplumdu. Arnavut kaldırımlı, dolambaçlı eski mahallelerde ilk canlılık sabah ezanıyla başlar; esnaf, sokak sokak mahalleleri dolaşırdı.
Çocukları ilgilendiren esnafın en önemlisi, Eyüp Oyuncağı satan seyyar satıcılardı. Sırtında taşıdığı askı veya küfe üzerinde tahta beşikler, arabalar, düdüklü ve aynalı küçük testiler, fırıldaklar, hacıyatmazlar, topaçlar, kaynana zırıltıları, kursak düdükler, kavallar, oklar, cambazlar, çınçın arabalar, zilli tefler ve davullar bulunurdu. Seyyar oyuncakçının kursak öttürerek çaldığı Cezayir marşı mahallede duyulmaya başlayınca, çocukların annelerine koşup oyuncak almaya zorlaması bir olurdu.
Edebiyatta ve beyaz perdede
Eyüp Sultan’da üretilen birçok oyuncak, seyyar oyuncakçılar eliyle İstanbul’un her köşesine dağılırdı. Seyyar Eyüp Oyuncakçıları o kadar yaygındı ki dönemin romanlarında, hikâyelerinde ve hatıralarında onlara sıkça rastlanır.
Halide Edip, anılarında Ihlamur seyir yerinde rastladığı satıcıları şöyle anlatır:
“Oyuncakçılar sırtlarında Eyüp oyuncağı küfesiyle dolaşıyor, sucular bardaklarını şıkırdatıyor, macuncular ve horozşekerciler ise mâni çekiyordu.”
Sadri Alışık ve Necdet Tosun’un başrolünde oynadığı 1968 yapımı Efkârlı Sosyete filminde de bir seyyar Eyüp oyuncakçısı sahnesi yer alır.
